Laboratorium Badawcze - Bank Komórek Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Działalność Jednostki wiąże się z badaniami komórek izolowanych z różnych tkanek ludzkich, służącymi rozwojowi inżynierii tkankowej. Działalność LBBK stanowi wsparcie infrastrukturalne Uczelni dla opracowywania, badania i wytwarzania innowacyjnych produktów leczniczych terapii zaawansowanej ATMP zawierających żywe komórki i/lub ich pochodne.

Wytwórnia Farmaceutyczna oraz Bank Tkanek i Komórek – posiadamy wszystkie niezbędne uprawnienia i prowadzimy wytwarzanie produktów leczniczych tj. preparatów komórkowych przeznaczonych do podania klinicznego. Unikatowe możliwości techniczne, przygotowanie personelu oraz działający system zapewnienia i zarządzania jakością pozwalają nam na bezpieczną pracę z tkankami oraz komórkami ludzkimi oraz wytwarzanie z nich produktów leczniczych typu:

• badane produkty lecznicze (ATIMP – Advanced Therapy Investigational Medicinal Products), tj. preparaty komórkowe podawane jako leki uczestnikom zarejestrowanego badania klinicznego,
• produkty lecznicze terapii zaawansowanych – wyłączeń szpitalnych (HE-ATMP – Advanced Therapy Medicinal Products - Hospital Exemption), tj. preparaty komórkowe przygotowywane w standardzie właściwym dla produkcji leków – przeznaczone dla konkretnych pacjentów na indywidualne zamówienie lekarza (podawane w ramach eksperymentu medycznego),

Laboratorium R & D – realizujemy obserwacje eksperymentalne w warunkach hodowli komórkowej in vitro, głównie w kontekście nowych terapii dla medycyny regeneracyjnej:

• projektujemy i prowadzimy eksperymenty na komórkach w warunkach hodowli
  in vitro z wykorzystaniem czynników biologicznych, biochemicznych i fizycznych. Badamy cytotoksyczność biomateriałów,
• prowadzimy obserwacje komórek w niestandardowych warunkach hodowli – w tym w układach 3D – w rusztowaniach z biomateriałów inżynierskich i naturalnego pochodzenia, w warunkach kontrolowanego stężenia tlenu (różne, kontrolowane stopnie hipoksji), w hodowlach mieszanych,
• obserwacje eksperymentalne prowadzimy głównie w oparciu o prawidłowe komórki izolowane z tkanek ludzkich i zwierzęcych.

Biobank – LBBK WUM – biobankujemy komórki izolowane z różnych tkanek:

• posiadamy kolekcje komórek izolowanych z tkanek ludzkich oraz z tkanek zwierzęcych – do użytku własnego, dla realizacji własnych badań naukowych, a także z możliwością udostępnienie do celów naukowych we współpracy lub na zamówienie,
• oferujemy usługi izolowania komórek z wybranych tkanek – dla potrzeb zamawiającego – do celów naukowych.

Aparatura

Nowoczesne i zaawansowane laboratoria Laboratorium Badawcze – Bank Komórek wyposażone są w urządzenia laboratoryjne wysokiej jakości. Posiadamy:

• Skaningowy mikroskop elektronowy HITACHI TM-3000- urządzenie, w którym można oglądać m.in. komórki i tkanki na podłożach nieprzeziernych dla światła widzialnego pod powiększeniami do 30 000 razy. Mikroskop działa w trybie BSE (elektronów wstecznie rozproszonych) i umożliwia obserwację obiektów biologicznych nawet bez konieczności stosowania powłok przewodzących. Przy czym, dla lepszej jakości obrazu, można stosować napylenie pierwiastkami przewodzącymi - posiadamy napylarki do napylania węglem lub metalami szlachetnymi.
• Mikroskop odwrócony, fluorescencyjny Nikon ECLIPSE Ti-TimeLapsewyposażony w specjalną komorę umożliwiającą prowadzenie hodowli komórkowej i jej rejestrację w czasie rzeczywistym. Automatyzacja w mikroskopie umożliwia szybkość, powtarzalność i większą efektywność badań. Mikroskop posiada funkcje umożliwiające prowadzenie pracy w technikach jasnego pola oraz fluorescencji. Mikroskop jest wyposażony w systemy kontroli temperatury, wilgotności oraz składu gazów. Zapewnia stabilne, w pełni kontrolowane warunki otoczenia, co zapewnia odpowiednie warunki do prowadzenie hodowli komórek in vitro.
• Termocykler 7500 Fast Real - Time System pozwala na wykonywanie oznaczeń zarówno ilościowych, jak i jakościowych w czasie rzeczywistym. 96 - dołkowy format płytek oraz bardzo wysoka szybkość cykli termicznych zapewnia wysoką wydajność oznaczeń w bardzo krótkim czasie. Szerokie spektrum skalibrowanych barwników zwiększa możliwość używanych w eksperymentach odczynników oraz pozwala na multipleksowanie reakcji.
• Automatyczny system do badania jałowości płynów Bactec FX40 firmy BD – umożliwia równoczesną inkubację i wykrywanie obecności mikroorganizmów (tlenowych i beztlenowych) w badanych płynach, które umieszcza się specjalnych butelkach zawierających odpowiednie podłoże hodowlane. Urządzenie mierzy poziom aktywności mikrobiologicznej w próbkach płynnych, poprzez pomiar zawartości dwutlenku węgla będącego metabolitem drobnoustrojów. Obecność dwutlenku węgla wpływa na ilość światła absorbowanego przez roztwór zawierający fluorochromy. Zintegrowany z aparatem detektor fluorescencji odczytuje poziom fluorescencji, a następnie algorytm przetwarza dane i informuje o kontaminacji.

• Urządzenie GBOX Chemi XX9 to najwyższej klasy system przeznaczony do obrazowania oraz cyfrowej archiwizacji żeli i blotów znakowanych fluorescencyjnie i chemiluminescencyjnie, bio-luminescencji, multipleksingu oraz wykonywania zdjęć w podczerwieni (IR). Urządzenie wykorzystywane jest głównie do obrazowania żeli w metodach elektroforetycznych oraz membran w metodach westernblotting. Dzięki zastosowaniu technologii wizualizacji w świetle IR, redukuje autofluorescencję i pozwala na detekcję multipleksową blotów. Dodatkowo urządzenie posiada najczulszą na rynku kamerę z rzeczywistą rozdzielczością 9 milionów pikseli oraz 16-bitowy aparat oraz oprogramowanie GeneTools
• Mikroskop odwrócony, fluorescencyjny Nikon ECLIPSE Ti-TimeLapse -jest jednym z najbardziej zaawansowanych technologicznie mikroskopów wyposażonych w specjalną komorę umożliwiającą prowadzenie hodowli komórkowej i jej rejestrację w czasie rzeczywistym. Automatyzacja w mikroskopie umożliwia szybkość, powtarzalność i większą efektywność badań. Mikroskop posiada funkcje możliwiające prowadzenie pracy w technikach jasnego pola oraz fluorescencji. Mikroskop jest wyposażony w systemy kontroli temperatury, wilgotności oraz składu gazów zapewnia stabilne, w pełni kontrolowane warunki otoczenia, co zapewnia odpowiednie warunki do prowadzenie hodowli komórek in vitro. .
• NANO DROP 2000 firmy Thermo Scientific to spektrofotometr UV-Vis do szybkiej analizy RNA, DNA i białek w małych objętościach.

• • Cytometr przepływowy CytoFLEX firmy Beckman Coulter z oprogramowaniem CytExpert, wyposażony w trzy lasery: niebieski 488nm, czerwony 638nm oraz fioletowy 405nm. Umożliwia analizę 13 kolorowych markerów. Urządzenie charakteryzuje się wysoką czułością i daje możliwość ilościowych i jakościowych pomiarów fizykochemicznych i biologicznych komórek oraz cząstek.
• Termocykler 7500 Fast Real-Time System pozwala na wykonywanie oznaczeń zarówno ilościowych, jak i jakościowych w czasie rzeczywistym. 96 - dołkowy format płytek oraz bardzo wysoka szybkość cykli termicznych zapewnia wysoką wydajność oznaczeń w bardzo krótkim czasie. Szerokie spektrum skalibrowanych barwników zwiększa możliwość używanych w eksperymentach odczynników oraz pozwala na multipleksowanie reakcji.
• Automatyczny system do badania jałowości płynów Bactec FX40 firmy BD – umożliwia równoczesną inkubację i wykrywanie obecności mikroorganizmów (tlenowych i beztlenowych) w badanych płynach, które umieszcza się specjalnych butelkach zawierających odpowiednie podłoże hodowlane. Urządzenie mierzy poziom aktywności mikrobiologicznej w próbkach płynnych, poprzez pomiar zawartości dwutlenku węgla będącego metabolitem drobnoustrojów. Obecność dwutlenku węgla wpływa na ilość światła absorbowanego przez roztwór zawierający fluorochromy. Zintegrowany z aparatem detektor fluorescencji odczytuje poziom fluorescencji, a następnie algorytm przetwarza dane i informuje o kontaminacji.

LBBK posiada również zespół pomieszczeń typu clean-room, które umożliwiają pracę i przygotowywanie produktów leczniczych w standardzie GMP.

LBBK posiada certyfikat GMP wydany przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego.

Działalność badawcza

Obecnie realizowane projekty:

„Utrzymanie aparatury naukowo-badawczej/stanowiska badawczego pn.: „Laboratorium Badawcze - Bank Komórek (LBBK)”.

Projekt dotyczy utrzymania aparatury naukowo-badawczej/stanowiska badawczego w latach 2024 - 2026, pn.: „Laboratorium Badawcze - Bank Komórek (LBBK)” i jest finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

„Ocena bezpieczeństwa i skuteczności produktu leczniczego terapii zaawansowanej zawierającego żywe komórki ASC w leczeniu zespołu stopy cukrzycowej - badanie podwójnie zaślepione, z randomizacją (Akronim: FootCell)”.

Projekt finansowany przez Agencję Badań Medycznych w ramach konkursu na niekomercyjne badania kliniczne w obszarze chorób cywilizacyjnych ABM/2021/3.
Celem projektu jest przeprowadzenie badania bezpieczeństwa i skuteczności produktu leczniczego terapii zaawansowanej (ATIMP), w którym substancję czynną stanowią allogeniczne komórki mezenchymalne pozyskiwane z tkanki tłuszczowej (ATMP-ASC), w leczeniu Zespołu Stopy Cukrzycowej (ZSC).
Badanie jest oparte o wstępne wyniki uzyskane przez Zespół Laboratorium Badawczego - Banku Komórek Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych UCK WUM, w ramach pilotażowego eksperymentu leczniczego, gdzie podawano preparat tego typu w otwartej, tj. niezaślepionej obserwacji bez randomizacji. Nie stwierdzono tam działań niepożądanych związanych z lekiem, a jednocześnie uzyskano statystycznie znamienną poprawę gojenia rany w ZSC po podaniu preparatu zawierającego komórki, w porównaniu z analogicznym leczeniem bez komórek. Oba efekty wymagają potwierdzenia w podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym z randomizacją, co jest przedmiotem niniejszego badania. Dla wzmocnienia wiarygodności wyników zaplanowano randomizację adaptacyjną ze względu na wybrane cechy kliniczne i istotne czynniki związane z przebiegiem cukrzycy.
Oprócz oceny bezpieczeństwa i skuteczności terapii, jednym z najważniejszych zadań Projektu są analizy multiomiczne, w tym transkryptomiczna, proteomiczna i metylomiczna próbek tkankowych oraz płynu stanowiącego środowisko rany, pobranych w kolejnych punktach czasowych z ran uczestników badania. Zaplanowane podejście multiomiczne zwiększa szanse na poznanie molekularnych mechanizmów działania ASC, w korelacji z klinicznym efektem terapii. Takie dane są unikalne i bardzo pożądane jako wkład do aktualnego stanu wiedzy na temat terapii komórkowych.

Projekty zakończone:

Potencjał terapeutyczny mezenchymalnych komórek macierzystych, testowany w próbach klinicznych oraz In vitro - uzasadnienie dla bankowania scharakteryzowanych komórek (ABCTherapy).
Badanie kliniczne, którego celem była ocena bezpieczeństwa i skuteczności terapii z użyciem autologicznych komórek macierzystych izolowanych z tkanki tłuszczowej pacjenta w leczeniu:

• trudno gojących się ran w zespole stopy cukrzycowej
• leczeniu blizn i uszkodzenia sprężystego skóry.

Pozyskany w badaniu materiał biologiczny służy do realizacji obserwacji eksperymentalnych in vitro prowadzonych celem podniesienia potencjału terapeutycznego komórek pozyskanych z tkanki tłuszczowej. W szczególności prowadzone były obserwacje nad różnicowaniem tych komórek do różnych immunofenotypów, ich charakterystyką immunologiczną - w kontekście terapii w układzie allogenicznym, charakterystyką transkryptomiczną i epigenetyczną metodami sekwencjonowania nowej generacji. Projekt realizowany w ramach programu StrategMed, organizowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR).

Diagnostyka glejaków na podstawie wolnokrążącego DNA guza (Gliomed). Zajmowaliśmy się opracowaniem metody diagnostycznej "liquid biopsy" opartej o analizę wolnokrążącego DNA (cfDNA) guza we krwi, która może stanowić małoinwazyjną opcję dla biopsji. Dodatkowymi celami projektu były: kompleksowa charakterystyka genomu i transkryptomu guza oraz zastosowanie hodowli 3-D glejaka in vitro, m.in. w środowisku hipoksji, do oceny komórek macierzystych i podatności komórek na terapie w środowisku niszy nowotworowej. Realizacja projektu przyczyniła się do lepszej znajomości biologii glejaków, pozwoliła na identyfikację nowych biomarkerów molekularnych, celów terapeutycznych, a także ustanowiła praktyczny model do badania odpowiedzi na leczenie w hipoksji. Projekt realizowany w ramach programu StrategMed, organizowanego przez NCBiR.

„Wykorzystanie potencjału regeneracyjnego mezenchymalnych komórek macierzystych (akronim: ExploreMe).”

Celem niniejszego projektu było ukierunkowanie różnicowania mezenchymalnych komórek macierzystych w kierunku kostnym i chrzęstnym w celu przyspieszenia gojenia i rehabilitacji pacjentów po operacjach ortopedycznych, stomatologicznych oraz neurologicznych. Obszerna wielopłaszczyznowa wiedza konsorcjantów oraz duże doświadczenie w pracy naukowej zmierzały do opracowania protokołów gwarantujących wysoką wydajność procesu izolacji komórek, optymalizację warunków hodowli komórkowej (prowadzonej również w niskim stężeniu tlenu) oraz ustalenie bezpiecznej, klinicznie aplikowanej inżynierii komórkowej, która stanie się kluczowym czynnikiem maksymalizującym terapeutyczny potencjał komórek macierzystych. Projekt realizowany w ramach programu StrategMed, organizowanego przez NCBiR.

"Infrastruktura Badawcza Biobanków i Zasobów Biomolekularnych BBMRI-ERIC (akronim: BBMRI.PL).” Głównym celem projektu było utworzenie Polskiej Sieci Biobanków (PSB) w obrębie Infrastruktury Badawczej Biobanków i Zasobów Biomolekularnych BBMRI-ERIC. Podstawowym założeniem PSB jest zrzeszenie jak największej liczby jednostek zajmujących się gromadzeniem materiału biologicznego i udzielenie im merytorycznego wsparcia w rozwijaniu ich biobanków/repozytoriów. Warszawski Uniwersytet Medyczny był odpowiedzialny za realizację jednego z zadań pn. ”Zidentyfikowanie i charakterystyka podmiotów zainteresowanych wejściem do sieci biobanków polskich”, był także współrealizatorem zadania dotyczącego opracowania i wprowadzenia jednolitego systemu kontroli jakości wszystkich etapów funkcjonowania krajowych biobanków. Projekt finansowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Pozwolenia , certyfikaty

Jako certyfikowane laboratorium posiadamy następujące pozwolenia:

• Pozwolenie wydane przez Ministra Zdrowia na gromadzenie, przechowywanie i dopuszczanie do obiegu tkanki tłuszczowej podskórnej, nr DLT.4041.9.2022.MN., z dnia 14 lipca 2022 r.
• Decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego nr IWPS.400.6.2019.WK.4 - zgoda nr 01/0556/2019 z dnia 8 listopada 2019 r. na wytwarzanie produktu leczniczego terapii zaawansowanej – wyjątku szpitalnego dla Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, dla miejsca wytwarzania: Laboratorium Badawcze – Bank Komórek WUM.
• Decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego nr GIF-IW-400/0556/01/724/63/16 z dnia 6 grudnia 2016 r., zgoda na wytwarzanie produktów leczniczych terapii zaawansowanej – wyjątki szpitalne (HE-ATMP), dla Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego dla miejsca wytwarzania Laboratorium Badawcze – Bank Komórek WUM.
• Certyfikat GMP dla LBBK WUM, ważny od 10.2024 r., wydany przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny, potwierdzający zgodność warunków wytwarzania z wymaganiami Dobrej Praktyki Wytwarzania..
• Decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego nr IWPS.400. 26.2023.KLI.4 z 24 lipca 2023 r., zezwolenie na wytwarzanie lub import produktu leczniczego.


https://lbbk.wum.edu.pl/pl/certyfikaty-i-pozwolenia